على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

966

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

رفتن ناقه . و بزرگ‌منشى كردن مردم . و پر گوشت و پيه‌ناك شدن شتر . تمدد ( tamaddod ) م . ع . كشيدن و كشيده شدن . و تمدد الرجل اى تمطى . تمدد ( tamaddod ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كشيدگى و خميازه . تمدرع ( tamadro ' ) م . ع . مدرعة پوشيدن . تمدل ( tamaddol ) م . ع . دستار و منديل بر سر پيچيدن . يق تمدل بالمنديل . تمدن ( tamaddon ) م . ع . اقامت كردن در شهر . تمدن ( tamaddon ) ا . پ . مأخوذ از تازى - تربيت . و تمدن داشتن : داراى تربيت بودن . تمده ( tamde ) ا . پ . كج زبان يعنى كسى كه در تكلم زبانش خوب نگردد . تمده ( tamaddoh ) م . ع . ستودن . و تكلف كردن در ستايش خويش . تمدهن ( tamadhon ) م . ع . مدهن ساختن . تمديح ( tamdih ) م . ع . ستودن ( شدد للمبالغة ) . تمديد ( tamdid ) م . ع . كشيدن . تمدير ( tamdir ) م . ع . گل اندودن مكان را وريدن . تمديش ( tamdic ) م . ع . اندك دادن . تمدين ( tamdin ) م . ع . شهر گردانيدن يق مدن المدائن . و ثابت و مقيم گردانيدن به جائى . تمدين ( tamadyon ) م . ع . ناز پرورده شدن . تمذج ( tamazzoj ) م . ع . رسيدن خربزه . و پر شدن آوند . و آماسيدن چيزى و فراخ گرديدن آن . تمذح ( tamazzoh ) م . ع . تمذحت الابل : فربه گرديدند شتران و پر از چربى شدند . و تمذح الرجل : تكبر كرد آن مرد . و تمذحت الناقه : مانند مار رفت آن ناقه . تمذخ ( tamazzox ) م . ع . مكيدن انگبين گلنار . و تمذخت الناقه : مانند مار رفت آن ماده شتر . و تمذخ الرجل : تكبر كرد آن مرد . تمذر ( tamazzor ) م . ع . تباه گرديدن گردكان . و شوريدن دل . و پراكنده شدن . و پاره‌پاره گرديدن شير . تمذقر ( tamazqor ) ا . ع . بر گرديدن آب . تمذهب ( tamazhob ) م . ع . اختيار مذهب كردن . تمذية ( tamzeyyat ) م . ع . بچراگاه گذاشتن اسب را . تمذيج ( tamzij ) م . ع . فراخ گردانيدن چيزى را تمذير ( tamzir ) م . ع . پراكنده نمودن . تمر ( tamr ) ا . پ . تمر هندى ميوهء درختى از محصولات منطقهء محترقه و ممالكى كه تا به 30 درجه عرض شمالى واقع شده‌اند و اين ميوه به شكل غلافى است سياه رنگ و مسطح و منحنى مانند شمشير و طول آن 11 تا 13 سانتى متر و در جوف وى 3 يا 4 هسته مربع الاضلاع سرخ رنگ و گوشت اين غلاف زرد رنگ و ترش و مايل بشيرينى و سه بند ليفى از ميان اين گوشت عبور مىنمايد و اين ميوه را به فارسى انبله و حمز و خبجه نيز گويند . تمر ( tamr ) و ( temr ) ا پ . كدورت جليديه كه آب مرواريد نيز گويند . تمر ( temr ) ا . پ . - تاريكى و ظلمت و سياهى و كورى كامل . تمر ( temor ) ا . پ . - مأخوذ از تركى - آهن . تمر ( tamr ) ا . ع . خرما . ج : تمور و تمران . و عين التمر : ا خ . جائى نزديك كوفه . تمر ( tamr ) م . ع . تمر القوم تمرا ( از باب نصر و ضرب ) . خرما خورانيدم قوم را . تمرات ( tamar t ) ع . ج . تمرة ( tamrat ) . تمراد ( tamr d ) م . ع . تمراد ساختن . تمراد ( temr d ) ا . ع . خانهء خرد جهة بيضه نهادن در اندرون كبوتر خان . ج : تماريد . تمراغ ( tamr q ) م . ع . غوطه خوردن و آغشتن . تمران ( tomr n ) ع . ج . تمر ( tamr ) . تمران ( tamor n ) ا خ . ع . نام شهرى . تمر بليغ ( temor - baliq ) ا . پ . - مأخوذ از تركى - بمعنى كمان آهنين . و اخ : لقب سلجوق . تمرة ( tamrat ) . ا . ع . واحد تمريك خرما . ج : تمرات . و ا خ : دهى بيمامه . تمرة ( tamrat ) ص . ع . نفس تمرة : نفس خوش و طيب . تمرة ( tomrat ) ا . ع . پى باريك سوفار . تمرة ( tommarat ) ا . ع . مرغى كوچكتر از گنجشك كه ابن تمرة نيز گويند . ج : تمامير . تمرد ( tamarrod ) م . ع . متنبه و سركش شدن . و تمرد فلان زمانا : چندى امرد ماند فلان و سپس آن ريش بر آورد . تمرد ( tamarrod ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سركشى و گردنكشى و خودسرى و مخالفت و نافرمانى و بتره و عدم اطاعت و عدم